مدیریت چیست ؟

مدیر فروش میتواند روی بستهبندی، استراتژیهای بازاریابی و کمپینهای تبلیغاتی سایت businesset هم مشاوره بدهد. از آنجایی که علم مدیریت با بقیه علوم کاملا متفاوت است، نگرش ما هم باید نسبت به این علم متفاوت باشد. بر این اساس جای خالی اقتصاددانان و جامعهشناسان کارآمد در حوزه اجرایی و مدیریت کشور و اداره امور شهرها، کاملا مشهود است و وقت آن رسیده که تفکر صرف فنی و مهندسی، جای خود را به تقویت حوزههای اقتصادی و اجتماعی بدهد. به اعتقاد برخی دیگر، برتری و غلبه رشتههای فنی و مهندسی و به تبع آن حکمرانی مهندسان و فنسالاران، جامعه ما را تهدید میکند و سالهاست که حوزه علوم انسانی و متخصصان آن در حاشیه هستند، حتی هنگام انتخاب رشته در دانشگاه یا پیش از آن در دوران مدرسه، اغلب دانشجویان و دانش آموزان با استعداد، تمایل به تحصیل در حوزههای فنی و علمی را دارند. درست است پیش بینی میکند، برنامه ریزی میکند و براساس آن برخی زمان ها اقدام هم میکند. همچنین تحلیل نتایج حاصل از تبلیغات، بررسی رفتار مشتری، شناخت بازار و تحلیل رقبا هم جزء فعالیتهای اوست. اگر قبلا میگفتند مدیریت ذاتی است، به این دلیل بود که شناخت از انسان ها تا حد دانش امروز بشر نبود. معمولا اگر بنیانگذار یک کسب و کار قصد فعالیت مستقیم در مجموعه را داشته باشد، به عنوان مدیر کل مشغول به کار میشود.

لازم به ذکر است که در سازمانهای بزرگ هم شخصی به عنوان مدیر کل حضور دارد که وظیفه مدیریت مدیران میانی سازمان را برعهده میگیرد. ولی واقعا برخی روزها اتفاقاتی میافتد که هرگز فکرش را هم نمیکرد. مدیریت پر است از اتفاقات پیش بینی نشده و یک مدیر واقعا نمی داند امروز قرار است چه اتفاقی بیفتد. یک مدیر باید همیشه کار خودش را ادامه بدهد و واقعا نمی داند چه زمانی موفق می شود و چه زمانی شکست می خورد. وقتی شما در جایگاه مدیر، واقعا آن را بکار گرفتید متوجه خواهید شد که واقعا هنر استفاده از این علم را دارید یا خیر؟ ما در گروه آموزشی ارشیا دکامی (به عنوان مرکز آموزش مدیریت کاربردی ایران) مدیریت را به بنیادی ترین عناصر آن خرد کرده ایم و متناسب با فرهنگ سازمان های ایرانی، آموزش مدیریت می دهیم. این ها سوالاتی هستند که قصد داریم در این مطلب به آنها پاسخ دهیم. مثلا شیوه مدیریت در ایران با شیوه مدیریت در آمریکا کاملا متفاوت است، زیرا مردم این دو کشور فرهنگها، عادتها و سبک زندگی کاملا متفاوتی دارند. نکات بسیار جالبی را در این مقالات آورده ام که میتواند دیدگاه شما را در این زمینه کاملا تغییر دهد. در مطلب دیگری با عنوان وظایف مدیریت به طور مفصل این ۵ وظیفه را بررسی کردم و توضیحات مفصلی در این زمینه داده ام.

برای اطلاعات بیشتر در این زمینه به مقاله تفاوت مدیریت و رهبری مراجعه نمایید. همچنین برای اطلاعات بیشتر در مورد تفاوت رییس و مدیر به مطلب تفاوت ریاست و مدیریت مراجعه فرمایید. برای اطلاعات بیشتر در مورد آموزش های مدیریت کاربردی در ایران به لینک زیر مراجعه بفرمایید. توصیه میکنم جهت آشنایی دقیق تر و عمیق تر با این ۵ وظیفه حتما این مطلب را مطالعه بفرمایید. ممکن است فکر کنید من از کجا بدانم که هنر مدیریت را دارم یا خیر ؟ ذهن در بدن وظیفه بقا را برعهده دارد و همه فرایندها را برای دستیابی به این هدف کنترل میکند؛ مثلا زمانی که احساس خطر میکنیم، استراتژی فرار یا دفاع را میچیند و مغز آن را اجرا میکند. ” یعنی مدیریت علم را به کار می گیرد و از آن استفاده میکند. تا این قسمت از مقاله دانستید مدیریت یعنی چه و به طور اجمالی با انواع آن آشنا شدید اما برای آشنایی مفصل با انواع مدیریت مقاله دیگر ما را حتما بخوانید. یعنی هیچ وقت یک مدیر نمی تواند بگوید ” خب کار من تموم شد” . شما به عنوان مدیر باید بدانید در هر زمانی چه نوع رفتاری داشته باشید و الان زمان بروز کدام رفتار است.

انتخاب نوع رفتار هم وابسته به فردی است که با آن طرف هستید. از آنجا که انسان موجود بسیار پیچیدهایست و در جوامع و فرهنگهای مختلف رفتارهای متفاوتی از خود بروز میدهد، لذا علم مدیریت هم در همه مناطق جغرافیایی یکسان نیست. اگر مدیری وظیفه چهارم خود را به خوبی انجام ندهد تبدیل به یک رییس می شود. برخی مدیریت را استفاده موثر از منابع و بکارگیری نیروی انسانی جهت رسیدن به هدفی خاص تعریف کرده اند و برخی نیز هنر انجام دادن کار به وسیله دیگران را مدیریت نامیده اند. مدیر منابع انسانی، همانطور که از نامش مشخص است، امور مربوط به کارکنان سازمان را انجام میدهد. دلیلش هم این است که مدیر با انسان ها سروکار دارد و انسان ها هم از خود رفتارهای متفاوتی نشان میدهند. برخی نیز بر این باورند که رشته تحصیلی شهردار تهران باید تلفیق معماری و شهرسازی، حملونقل و مدیریت باشد و البته درجه اعتبار دانشگاه محل اخذ مدرک و سال اخذ مدرک هم مهم است. به این ترتیب، پستهای مدیریتی نیز توسط فنسالاران اشغال میشود، افرادی که اولین اقدام در اصلاح و تغییر یک شهر را ساخت و ساز و اقدامات مهندسی میدانند فارغ از این واقعیت که شهر محل سکونت انسانهایی است که یک جامعه چند فرهنگی با سلایق و خاستگاههای متعدد را تشکیل میدهند و یکی از نیروهای پیشران این جامعه، اقتصاد است که باید ورای منافع گروههای خاص، موجب شکوفایی و رونق زندگی شهری شود.

کسب تجربه در مدیریت نیز بسیار وابسته به شرایط پیرامونی (محل کار) دارد. مدیریت مفهومی بی انتها دارد و یک شغل بسیار پر مشقت است. بکارگیری علم در شغل مدیریت با بکارگیری علم در مهندسی متفاوت است. او فردی است که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با تمام اعضای سازمان در ارتباط است و یک مهره کلیدی در ارزیابی عملکردها و شناخت کارمندان به شمار میرود. اما اکنون دیگر شناخت بسیار عمیق تر شده است و مدیریت هم تبدیل به یک دانش آموختنی شده است. تفاوت سطوح مدیریتی به معنی تفاوت در اهمیت کار آنها نیست، اما به نوعی گریدبندی هم محسوب میشود و مدیران را به تلاش برای رسیدن به سطوح بالاتر ترغیب میکند. مدیران برای مدیریت بهتر تعداد زیاد کارمند، در سطوح مختلف سازمان قرار میگیرند و هرکدام از آنها مسئولیت بخش خاصی از کارمندان را برعهده میگیرند. این افراد با نام سرپرست تیم هم شناخته میشوند و راه ارتباطی بین مدیران میانرده و بالارده با کارمندان پایینرده سازمان هستند.

شاید هم یک زمانی متوجه شوید صفر هم نتیجه خوبی است. در نتیجه لازم است مدیران متعددی در سازمان وجود داشته باشند که هرکدام از آنها مسئولیت یک بخش را برعهده بگیرند و با هماهنگی با یکدیگر سازمان را به سمت اهداف پیش ببرند. این سمت در سازمانهای بزرگی که مدیران ارشد زمان صحبت کردن با افراد خارج از سازمان را ندارند، بسیار حیاتی است. مثلا سمت مدیریت بازاریابی با سمت مدیریت دیجیتال مارکتینگ متفاوت است و دو نفر با تخصصهای مختلف در این موقعیتها کار میکنند. آنها راهبران سازمان هستند و با استراتژی و برنامهریزی برای بخشهای خرد سازمان خط مشی ایجاد میکنند. اینکه شما چطور این علم را بکار میگیرید تفاوت عمیقی بین شما و دیگر مدیران ایجاد میکند. مدیریت با مشاغل دیگر متفاوت است. این در حالی است که برخی نیز معتقدند؛ از آنجاییکه موضوعات شهری موضوعات بین رشتهای هستند و با تمامی موضوعات در ارتباط خواهند بود بهتر است یک شهردار در رشتههای برنامهریزی شهری، مدیریت شهری، اقتصاد شهری، عمران و در نهایت رشته صنایع تحصیل کرده باشد و رشته عمران در صورتی میتواند مطرح باشد که فقط نگاه فنی نداشته باشد بلکه به انسان و شهروند به عنوان یک عنصر اصلی در شهر نگاه کند.

برخی کارشناسان نیز معتقدند اگرچه رشته تحصیلى تنها عامل در انتخاب شهردار نیست اما اکثر مدیران موفق دنیا در رشتههاى حقوق تجارى، اقتصاد، مهندسى صنایع و مدیریت تحصیل کردهاند. کارشناسانی نیز هستند که اعتقاد دارند با توجه به اینکه در بسیارى از شهرهاى کشورهاى پیشرفته، شهرداران نه در رشته شهرسازى تحصیل کردهاند، نه حملونقل و نه عمران، بلکه در رشته اقتصاد و حقوق تجارى که در کشور ما معادل مهندسى صنایع ، MBA یا اقتصاد است، تحصیل کردهاند این موضوع میتواند به عنوان الگویی در کشور ما مورد توجه قرار گیرد. تجربه کشور ما نشان داده است تحصیلات مسئولان در رشتههای مرتبط با حملونقل نه تنها قاتق نان فعالان این حوزه نشده، بلکه بلای جانشان نیز بوده است. براى وزیر راه، مهندس عمران انتخاب نمیکنند، حتى مهندس حملونقل و ترافیک هم نمیگذارند. مدیر روابط عمومی یک پل ارتباطی است که هم در بخشهای داخلی کار میکند و هم مسئول مدیریت ارتباطات خارجی سازمان است. این در حالیست که مدیریت منابع مالی خود به تنهایی وجود داشته و کاربردهای بسیاری را دارد و ممکن است ارتباطی به مدیریت منابع انسانی نداشته باشد. سودها، هزینهها، دریافتیها و پرداختیها، بدهیها و بستانکاریها، تراکنشها و تمام تبادلات مالی شرکت زیر نظر مدیر مالی است.

مدیر مالی در یک مجموعه مسئولیت تمام بخشهای مالی یک شرکت را برعهده دارد. تعریف مدیریت به کارگیری علم و هنر در هماهنگی و هدایت منابع مالی یا انسانی و یا هر دو، در رسیدن به هدف با حداکثر کارایی است. این فرد وظایفی مثل استخدام کارمندان جدید، آموزش به کارمندان یا پیگیری آموزشهای آنها، انتقال نظرات کارکنان به سایر مدیران و بهبود تجربه فعالیت در سازمان برای کارمندان را برعهده دارد. همچنین شرکای تجاری سازمان یا همکاران خارج از مجموعه نیز با مدیر روابط عمومی ارتباط برقرار میکنند. من پس از سال ها تجربه در مدیریت، آموزش مدیریت و مشاوره مدیریت، مدیران زیادی را دیده ام که همچنان مطابق با روشهای قدیمی سازمان را مدیریت میکنند. مدیر کل وظیفه هماهنگی بین سایر مدیران سازمان و مدیریت فرایندهای جامع و راهبردی را برعهده دارد. اگر مدیر مالی دقت بالایی داشته باشد و عملکرد خوبی در حسابرسی از خود نشان بدهد، گزارشی از عملکرد مالی سازمان را در اختیار مدیر کل میگذارد و پیشنهادهایی برای ارتقای عملکرد مالی سازمان ارائه میدهد. بخش مالی هم در برخی موارد وظایف پیچیدهای پیدا میکند، به همین دلیل پوزیشنهای مدیریتی دیگری مثل مدیر حسابداری هم به سازمان اضافه میشود. اما من معتقدم که بخش ذاتی آن هم قابل یادگیری است.

کارشناسان دیگری نیز معتقدند از آنجاییکه شهرداری مجموعه وسیعی از فعالیتها را در خود جای میدهد، قطعا شهردار نمیتواند در تمام آن رشتهها تحصیل کرده باشد، از طرفی شهردار با رشتههایی مثل مکانیک و برق به دلیل نگاه جزیی و تکنیکال خیلی گزینه مناسبی نیست. در یک کسب و کار کوچک ممکن است یک نفر بتواند تمام فرایندها و افراد را مدیریت کند، اما هرچقدر سازمان بزرگتر میشود، پیچیدگی کار بیشتر خواهد شد. مدیر باید بتواند تجربیات قبلی خود را با آموزشهای جدید ترکیب کند و شیوهای اصولی و کاربردی برای مدیریت سازمان بیابد. توصیه میکنم حتما مطالعه فرمایید تا نگرش خود را نسبت به این علم در ایران ارتقا دهید. این موضوع را من در مطلبی با عنوان علم مدیریت در ایران به طور مفصل بررسی کرده ام. در ادامه انواع موقعیتهای شغلی مدیریتی سازمانها را نام میبریم و درباره آنها توضیح خواهیم داد. در این بخش درباره انواع مدیرانی که در یک سازمان کار میکنند، صحبت خواهیم کرد.

آنها گزارش کار مدیرانی عملیاتی و کارمندانشان را به مدیران بالایی ارائه میدهند، همچنین وظیفه هدایت مدیران عملیاتی و ارائه برنامه میانمدت به آنها را برعهده دارند. اما هدف ما در اینجا بیشتر بحث روی منابع مالی و انسانی با یکدیگر است لذا تعریف خود از مدیریت با ترکیب برخی تعریف های زیبای مدیریت را در زیر مینویسم. اما میتوان گفت که در تمامی آن ها یک نکته مشترک است که مدیریت منابع مالی و انسانی را با هم نقل کرده اند. علم مدیریت به صورت مستقیم با انسانها ارتباط دارد؛ بنابراین با فرهنگ، باورها و سبک زندگی آنها هم در ارتباط است. در سالهای اخیر با گسترش بحث دیجیتال مارکتینگ، فرایند بازاریابی بسیار پیچیده شده است و دیگر یک نفر نمیتواند همه قسمتهای آن را مدیریت کند. بعد از آن نقش مدیر فروش و تیمش شروع میشود. مدیر کل شبیه به امپراطور در سازمان است و بسیاری از کارمندان هنگام روبرو شدن با او دچار استرس میشوند. اینکه مدیر کل اولین شخص سازمان است، واقعیت دارد، اما او پادشاه ظالمی نیست و میتواند مانند سایر اعضا با کارکنان سازمان در ارتباط باشد.

توسط رابرت کیوساکی

رابرت کیوساکی